Kırık ve fizik tedavisi

Kırık ve fizik tedavisi

Kırık, kemiğin anatomik ve fizyolojik bütünlüğünün bozulması olarak tanımlanabilir. Tıbbi olarak çatlak diye bir şey yoktur. Halk arasında çatlak olarak bilinen durum, incomplate nondeprese, yani yerinden oynamamış kırıklardır.

Kırıklar, bir kırığı mümkün olabildiğince özelleşmiş olarak ele alabilmek için çok çeşitli sınıflamalara ayrılmıştır. Bunlardan en önemlileri, patalojik kırıklar, fatique(yorgunluk) kırıkları, travmatik kırıklardır.

Çocuklarda kemiklerin elastisite katsayısı yetişkinlere oranla daha yüksek olduğu için çocukların dahil olduğu kırıkların bir kısmında kemik bütünlüğü tam olarak bozulmaz, eğilerek deforme olur, buna yaş ağaç tipi kırık denir.

Şok, ağrı, deformite, ödem, belirgin lokal hassasiyet, kas spazmı, anormal hareketlilik, fonksiyon kaybı kırığın ilk belirtilerindendir.

Kırık iyileşmesi 5 fazda ele alınır;

-Hematom fazı: Vücutta bir kemik kırıldığı zaman o bölgede kemik dokunun ve damarların bütünlüğü bozulur. Çatlayan kapillerden gelen kan kemik hattını doldurur. Kan ve ölü kemik parçalarından oluşan bir yumak kırığın çevresini sarar. Bu yumak ilk 24-48 saatte kırığın röntgende görülmesini engeller.

-İnflamasyon fazı: Bölgede bir inflamasyon gelişmeye başlar. Kemiğin kırılmasıyla oluşan kemik uçlarında ki ölü osteositler, inflamasyonla bölgeye gelen lökositler tarafından absorbe edilir. Böylece kırık röntgende görülebilir.  Hematom fazı ile birlikte 2 gün sürer.

-Kallus formasyonu fazı: Hem internal hemde eksternal oluşum görülür. Subperiostal ve endostal poliferasyon ile kırık bölgesinde yeni osteoblastlar ve osteositler oluşmaya başlar.

-Konsolidasyon fazı: oluşan yapılar sertleşmeye başlar

-Remodeling fazı: Yeniden şekillenme fazıdır. 1.5 yıla kadar uzayabilir.

Kırık aslında son derece basit bir olaydır, doğru ve zamanında müdahale edilirse hiçbir sorun oluşmadan birkaç yıl içinde tamamen eski haline dönebilir. Hastalar için esas tehlikeli olan oluşabilecek komplikasyonlardır. Ekfeksiyon, avasküler nekroz, malunion(kötü kaynama), delayed union(gecikmiş kaynama), nonunion(kaynamama), eklem ayrılması, adezyon, damar yaralanmaları en önemli komplikasyonlardır. Bu komplikasyonlardan damar yaralanmaları ciddi sorunlar oluşturabilir hatta bazen hayati boyutlara ulaşabilir. Klavicula kırıklarında a.subclavia, humerus başı çıkığında a.axillaris, tibia üst uç kırığında a.poplitea, humerus kırığında a.brachialis zedelenmeleri sık görülür.

Kırık kaynamasını kırık fragmalarının birbirine uzak olmas, kırığın çok parçalı oluşu, kırığın eklemi ilgilendirmesi, kırık bölgesinde immobilizasyon eksikliği, kırık bölgesinde yetersiz kanlanma, kırık bölgesinde enfeksiyon, hastanın yaşı, kemik yapısının zayıflığı, beslenme yetersizliği gibi nedenler geciktirebilir.

Kırık Sonrası Tedavi Hakkında Daha Detaylı Bilgilerin Yer Aldığı Yazımız İçin Tıklayın

Kırıklarda Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon

Kırık tedavisinde kırık fragmanları birbiri ucuna getirilerek redüksiyon yapıldıktan sonra kırığın durumuna göre eksternal yada internal fiksasyon materyalleri kullanılarak kırık bölgesi immobil hale getirilir. Hatta bazı durumlarda internal fiksasyon materyalleri dahi işe yaramaz, bu durumlarda kemik greftlerine başvurularak kemik kaynaması sağlanır.

Kırık sonrası minimum kaynama süresi 6 haftadır Bu süre içerisinde kırığın yeniden oluşmasına yol açacak hareketlerden kaçınılmalıdır. Kırıklarda fizik tedavi programını immobilizasyon ve sonrası olarak iki dönemde ele alabiliriz.

İmmobilizasyon sırasında uygulanacak rehabilitasyon programında; ödem ve ağrıyı azaltmak için masaj TENS gibi fizik tedavi teknikleri, bölgeye kan akımını artırmak için aktif pasif kontraksiyonlar, izometrik kontraksiyonlarla kas fonksiyonlarını artırmak, koltuk değneği ve baston gibi yardımcı araçların kullanımını öğretmek yer alır.

Fiksasyon materyalinin çıkarılmasının ardından uygulanacak fizik tedavide amaç ödemin azaltılması, tam eklem hareketini kazanmak, tam kas gücünü sağlamak ve tam kas fonksiyonunu sağlamaktır. Masaj, mobilizasyon gibi yöntemler adezyonları çözer  ve tendon kılıflarının uyarılmasını sağlar. Elektroterapi ajanlarından TENS, ağrıyı azaltmak için ; faradik akım kas eğitimi ve dolanımı artırmak içi kullanılır. İmmobilizasyon nedeni ile kaybolan eklem hareket açıklığını artırmaya yönelik fizik tedavi tekniklerinden yararlanılır ve sonrasında etkilenen kasların güçlendirmesine yönelik egzersizlere geçilir. Hastalara geç dönem egzersizleri olarak aktif, aktif asistif, pasif egzersizler verilebilir ve bu hastalarda PRE, PNF gibi tekniklerde kullanılabilir.

Bu yazıyı 133.810 kişi okudu

271 yorum

  1. Hocam iş kazası geçirdim ayak başparmağımın üzerine parça düşdü 4 kırık vardı tırnağın altında 1 ay aterde kaldı ater sonrası şişlik ve morluk devam ediyor ve ortadaki eklem yerindeki kemik kıvrılmıyor tam zorlayıncada ağrıyor. Nasıl açıcam bu kemiği ve şişlik nasıl geçer

  2. Slm 23/10/2016 tarihinde iş kazası geçirdim ayak parmaklarımdan iş makinesi gecti bas parmakta ayrılmamış kırık vardı 26 gun atel alçıda kaldı daha sonra alçı açılıp nas parmak ve yanındaki parmak birbirine bandaj yapıldı bir hafta sonra bandaj çıkartıldı ayak bas parmağım şişti ve morluklar halen geçmedi ayak baş parmagı kırıgı ne zamnda tamamen iyileşir ve fizik tedavi önerirmisiniz tşkler

    • Kardeş aynı durum bendede var valla ya şişlik geçmiyo parmağın ucu kırıldı 1 ay aterde kaldı sonrasında ortadaki eklemi tam kıramıyorum bide şişlik morluk var

  3. Hocam merhabalar nasılsınz.
    1,5 aylık bebeğimiz düştü humerus kırığı vardı.25 gün kapalı atelde kaldı.kırığı tutmuş çok iyi ama bilekten aşağı ve özellikle baş parmağında can yok.düşüyor aşağı.parmağı ve bileği içe katlanıyor.diğer bileğine göre zayıf duruyor alçıdan sonra.doktorumuz baktı sinir zedelenmesi veya kırığı tedavi eden vücudun oluşturduğu doku sinire baskı yapmış olabilir dedi.evde 2 hafta fizik tedavi önerdi.3 aylık takibe aldılar.bikaçgündür biraz kavrama ve düzelme yeteneği gelişti.tamamen normale dönermi evde tedavi ile.
    Teşekkür ederiz …

  4. Mrb lar ismim.hayatı iş kazası gecirdim picak la avuç içini kesdim yaklaşık 3 parmagimda tutmuyor sol elimi kesdim orta parmaktan serçe parmağıma kadar parmaklarım tutmuyor hareket ettiremiyorum fiziğe gidiyorum ama nafile bi faydasını göremiyorum avucunu bukemiyorum parmaklarım yamuk kaldi 3 ay oldu olucak ne yapmam gerekiyor yardımcı olurmusunuz şimdide tesekkurler

  5. Hocam merhaba , hayırlı Bayram’lar.Kolum alçıdan çıkalı 3 gün oldu, dirseğim çıktı , radius başında ufak kırık var.İlk gün göre yavaş yavaş oynuyor , ufak donuyor ama dirsekten dönmüyor şuanda ağrı yapıyor bu normal mi ?

  6. Merhaba hocam ben23 yaşındayım trafik kazası geçirdim sağ humerus parçalı kırığı teşhisi kondu fakat 2 ay geçmesine rağmen bi gelisme ve iyileşme olmadığı soylendi efendim ne yapmam gerekir sizce fikirleriniz benim için çok önemli.

  7. Merhabalar hocam 16 yaşındayım 15 temmuz gecesi sol ayak bilegimi kırdım doktor dizimin bir karış ustune kadar alciya aldı 34 gün alçıda kaldı ve ilk cıktığında ustune basamadım ve dizimi bukemedim şimdi ustunden bir hafta gecti hic ağrısı yok fakat ustune basınca topuk kısmında iğne batırıyolar hissi var dizimi 90°acabiliyom şişliğide morluğuda nerdeyse tamamen gitti , topuktaki iğne batıyor hissi normalmi ve ne zaman duzgun yururum hocam

  8. Merhaba 2.5 yasinda oglum kalca kemigine giden kaval kemigini kirdi 1,5aydir tel takiliydi yeni cikti suan 2 dikis var dizinde.egzersiz yaptirirken bilincsiz bi harek mi yaptim bilmiyorum aglamaya basladi kas yirtilmasi olabilirmi sabah doktora goturcem ama cok korkuyorum ins bisi olmaz ayagini oynatmak yerine tutup kaldiriyo 😔

  9. Meraba hocam ben judocuyum ve sporumu cok seviyorum iki gun once antrenmanda mac yaparken sol omzumun ustune sert bi sekilde dustum ve sol koprucuk kemigim catlamis gittigimiz doktor vakayi erteledi cumartesi gunu olan olaya sali gunuu gelin dedi 8 bandaji taktik suan ama kafama takilan tek soru eskisi gibi olurmu ve judoya devam edebilrmiyim millilik yolunda ilerliyorum insallah. BU surecte engel olmaz lutfen cevap verin hocam .

  10. Merhaba 2 ay önce banyoda düştüm ve ilk gün hiç birşey hissetmedim daha sonra ağrı başladı ve morardı doktora gittiğimde röntgen çekildi çatlağım varmış kuyruk sokumunda . Oturma simidi yazdılar kullandım ama iş yerinde sürekli koli indir kaldır tekrar agrimaya başliyor aynı yer ne yapmam lazım acaba Çelik korse işe yararmı yada başka ne yapabilirim.

  11. MERHABALAR,
    BİRKAÇ GÜN ÖNCE FUTBOL OYNARKEN DİRSEK ÜZERİNE DÜŞTÜM, SOL KOLUMDA DİRSEK EKLEMİ TARAFI RADİUS BAŞI KIRIĞI OLUŞTU. DOKTORUM ALÇIYA ALMADI, KOL ASKISIYLA SABİTLENDİ. 10-20 GÜN ARASI OYNATMAMAM SÖYLENDİ. BU ESNADA VEYA KONTROL SONRASI NASIL BİR FİZİK TEDAVİ YOLU İZLEMELİYİM YUKARIDAKİ MAKALENİZDEKİ UYGULAMALAR BENİM İÇN DE GEÇERLİ SANIRIM. TEŞEKKÜRLER.

    • İyi günler aynı durum 2 hafta önce benim erkek arkadaşımın başına geldi. Doktor 12 gün alçıda bıraktı ve alçıyı çıkartıp egzersiz verdi.Ancak erkek arkadaşım hiç bir şekilde dirseğini hala oynatamıyor ve dolayısıyla verilen egzersizleri yapamıyor bile ve çok endişeleniyoruz. Sizin tedavi sürecinizde de böyle bir sıkıntı oldu mu acaba? Ne kadar sürede iyileştiniz ve nasıl bir tedavi süreci izlediğinizi öğrenebilir miyim ? Geri dönüş yaparsanız çok memnun olurum. Şimdiden çok teşekkür ederim.

      • İyi günler benim de radius başı Kırım var alçıdan cıktı oyantamıyır geçiyor mu ne yaptınız acaba

  12. Merhaba hocam kizim 4 yasinda bacaginda bilek ustunde catlagimiz oldu biray alcida kaldi iki gun oldu cikali ama bacagini bukmeden yuruyo filmlerimiz dr bi sorun yok bileklikte taki az bir ay ayagimiza ayaginin aksamasi duzelirmi yada ne kadar surebilir.

  13. Hocam benim kalkaneus kemiginde stres kirigi oluştu 25 gün alçıda kaldı.daha sonra röntgeni çekildi ve doktorum kaynadiğını soyledi.ama ağrım devam ediyor.bunun üzerine baska bir hastanede emar cektiler.ve kirigin halen mevcut olduğu tamamen kapanmadigini söyledi.acaba kırık iylesmelerinde emarmı yoksa röntgen filmimi sagilikli sonuç veriyor.

  14. Merhabalar hocam, Eşimin eli kapıya sıkışmış, ağrısı vardı fakat çok ağrımıyo diye doktora gitmemiştik, üç hafta geçti hafif şişlik var elinin serçe parmağında doktora gittik doktor brz üstten kaynamış dedi diğer türlü ameliyat gerekeceğini, gerek olmadığını söyledi, üç hafta dikkat etmemizi söyledi. Sonrasında sıkıntı olur mu önerileriniz nedir?

  15. Eşimin eli kapıya sıkışmış, ağrısı vardı fakat çok ağrımıyo diye doktora gitmemiştik, üç hafta geçti hafif şişlik var elinin serçe parmağında doktora gittik doktor brz üstten kaynamış dedi diğer türlü ameliyat gerekeceğini, gerek olmadığını söyledi, üç hafta dikkat etmemizi söyledi. Sonrasında sıkıntı olur mu önerileriniz nedir?

  16. Sag dirsegimde haraket kısıtlı var sag dirsek deforme o tv siz araç alabilirmiyim

  17. Selamlar ayak bileği kemik ödemi için doktorum fizik tedavi önerdi ne kadar zaman alır sizce tekrar yürüyebilirmiyim teşekkürler

  18. rukiye şimşek

    mrb lar 3 ay önce oğlumun kolu kırıldı 3 tane tel takıldı tellerden sonra 2 ay fizik tedavi aldık tam olarak açılmıyor ve kapanmıyor zorladığımız zaman kendisini çok sıkıyor ve hiç bir yol katedemiyoruz ne yapacağımızı şaşırdık fizik tedavininde bir faydasını göremedik kendisini sıkdığı için böyle kalmasından korkuyorum ne yapmam gerekiyor yardımcı olursanız sevinirim

  19. Merhaba hocam,ben 16 yaşındayım.18 gün önce merdivenden düştüm.Röntgen çekildiğinde baş parmağı kaldıran kasın zedelendiği söylendi.10 gün boyunca soğuk kompres ve ilaç tedavisi gördüm.Kontrol için gittiğimde doktorum yumuşak dokunun iyilestmeye başladığını yinede mr çektirmem gerektiğini söyledi.Mr’ı çektirdiğimde ise serçe parmak ve baş parmak kısmında ufak ayrılmamış kırık olduğu ortaya çıktı.Çok fazla ağrı hissetmediğimden alçıya gerek görülmedi.Sargı yapıp ayağını sabit tutsan yeter,demişti fakat; son günlerde çatlak bölgelerinde sızlama ve sık sık uyuşma hissediyorum.Ayağım alçıya alınmalı mı?Sizin Görüşünüz nedir?Şimdiden teşekkürler.

    • Mehmet Ali Özdemir

      Esra Hanım incomplete-non-deprese ismini verdiğimiz kırıklar yerinden oynamayan hafif kırıklardır ve halk arasında çatlak olarakta bilinir. Bunların alçıya alınmasına gerek yoktur. Ağrılarınız tamamen geçene kadar ayağınızı zorlamayın yeterli. Geçmiş olsun.

  20. Merhaba Dr bey, 6 yaşındaki kızım dirsek üstü kırığından ameliyat oldu(humerus kırığı) bir ay alçıda kaldı.iki gün önce çıktı ama hiç kıpırdatamıyor.çok endişeleniyorum.doktor röntgen sonuçları normal diyo. Yardımcı olursanız sevinirim

    • Mehmet Ali Özdemir

      Yasemin Hanım hiç kıpırdatamıyor demişsiniz ama doktorunuz durumu için normal demiş. Eğer kolda hareket var ama normalden daha az hareket edebiliyorsa bir ay alçıdan sonra bu normal bir durumdur ve fizik tedavi ile düzelir.
      Eğer söylediğiniz gibi hiç kıpırdatamıyorsa bu aklımıza sinir zedelenmesi gibi daha büyük sorunları getirir ki doktorunuzun bunu farketmemesi mümkün değildir.

      • Hocam merhabalar nasılsınz.
        1,5 aylık bebeğimiz düştü humerus kırığı vardı.25 gün kapalı atelde kaldı.kırığı tutmuş çok iyi ama bilekten aşağı ve özellikle baş parmağında can yok.düşüyor aşağı.parmağı ve bileği içe katlanıyor.diğer bileğine göre zayıf duruyor alçıdan sonra.doktorumuz baktı sinir zedelenmesi veya kırığı tedavi eden vücudun oluşturduğu doku sinire baskı yapmış olabilir dedi.evde 2 hafta fizik tedavi önerdi.3 aylık takibe aldılar.bikaçgündür biraz kavrama ve düzelme yeteneği gelişti.tamamen normale dönermi evde tedavi ile.
        Teşekkür ederiz

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Required fields are marked *

*