Kırık ve fizik tedavisi

Kırık ve fizik tedavisi

Kırık, kemiğin anatomik ve fizyolojik bütünlüğünün bozulması olarak tanımlanabilir. Tıbbi olarak çatlak diye bir şey yoktur. Halk arasında çatlak olarak bilinen durum, incomplate nondeprese, yani yerinden oynamamış kırıklardır.

Kırıklar, bir kırığı mümkün olabildiğince özelleşmiş olarak ele alabilmek için çok çeşitli sınıflamalara ayrılmıştır. Bunlardan en önemlileri, patalojik kırıklar, fatique(yorgunluk) kırıkları, travmatik kırıklardır.

Çocuklarda kemiklerin elastisite katsayısı yetişkinlere oranla daha yüksek olduğu için çocukların dahil olduğu kırıkların bir kısmında kemik bütünlüğü tam olarak bozulmaz, eğilerek deforme olur, buna yaş ağaç tipi kırık denir.

Şok, ağrı, deformite, ödem, belirgin lokal hassasiyet, kas spazmı, anormal hareketlilik, fonksiyon kaybı kırığın ilk belirtilerindendir.

Kırık iyileşmesi 5 fazda ele alınır;

-Hematom fazı: Vücutta bir kemik kırıldığı zaman o bölgede kemik dokunun ve damarların bütünlüğü bozulur. Çatlayan kapillerden gelen kan kemik hattını doldurur. Kan ve ölü kemik parçalarından oluşan bir yumak kırığın çevresini sarar. Bu yumak ilk 24-48 saatte kırığın röntgende görülmesini engeller.

-İnflamasyon fazı: Bölgede bir inflamasyon gelişmeye başlar. Kemiğin kırılmasıyla oluşan kemik uçlarında ki ölü osteositler, inflamasyonla bölgeye gelen lökositler tarafından absorbe edilir. Böylece kırık röntgende görülebilir.  Hematom fazı ile birlikte 2 gün sürer.

-Kallus formasyonu fazı: Hem internal hemde eksternal oluşum görülür. Subperiostal ve endostal poliferasyon ile kırık bölgesinde yeni osteoblastlar ve osteositler oluşmaya başlar.

-Konsolidasyon fazı: oluşan yapılar sertleşmeye başlar

-Remodeling fazı: Yeniden şekillenme fazıdır. 1.5 yıla kadar uzayabilir.

Kırık aslında son derece basit bir olaydır, doğru ve zamanında müdahale edilirse hiçbir sorun oluşmadan birkaç yıl içinde tamamen eski haline dönebilir. Hastalar için esas tehlikeli olan oluşabilecek komplikasyonlardır. Ekfeksiyon, avasküler nekroz, malunion(kötü kaynama), delayed union(gecikmiş kaynama), nonunion(kaynamama), eklem ayrılması, adezyon, damar yaralanmaları en önemli komplikasyonlardır. Bu komplikasyonlardan damar yaralanmaları ciddi sorunlar oluşturabilir hatta bazen hayati boyutlara ulaşabilir. Klavicula kırıklarında a.subclavia, humerus başı çıkığında a.axillaris, tibia üst uç kırığında a.poplitea, humerus kırığında a.brachialis zedelenmeleri sık görülür.

Kırık kaynamasını kırık fragmalarının birbirine uzak olmas, kırığın çok parçalı oluşu, kırığın eklemi ilgilendirmesi, kırık bölgesinde immobilizasyon eksikliği, kırık bölgesinde yetersiz kanlanma, kırık bölgesinde enfeksiyon, hastanın yaşı, kemik yapısının zayıflığı, beslenme yetersizliği gibi nedenler geciktirebilir.

Kırık Sonrası Tedavi Hakkında Daha Detaylı Bilgilerin Yer Aldığı Yazımız İçin Tıklayın

Kırıklarda Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon

Kırık tedavisinde kırık fragmanları birbiri ucuna getirilerek redüksiyon yapıldıktan sonra kırığın durumuna göre eksternal yada internal fiksasyon materyalleri kullanılarak kırık bölgesi immobil hale getirilir. Hatta bazı durumlarda internal fiksasyon materyalleri dahi işe yaramaz, bu durumlarda kemik greftlerine başvurularak kemik kaynaması sağlanır.

Kırık sonrası minimum kaynama süresi 6 haftadır Bu süre içerisinde kırığın yeniden oluşmasına yol açacak hareketlerden kaçınılmalıdır. Kırıklarda fizik tedavi programını immobilizasyon ve sonrası olarak iki dönemde ele alabiliriz.

İmmobilizasyon sırasında uygulanacak rehabilitasyon programında; ödem ve ağrıyı azaltmak için masaj TENS gibi fizik tedavi teknikleri, bölgeye kan akımını artırmak için aktif pasif kontraksiyonlar, izometrik kontraksiyonlarla kas fonksiyonlarını artırmak, koltuk değneği ve baston gibi yardımcı araçların kullanımını öğretmek yer alır.

Fiksasyon materyalinin çıkarılmasının ardından uygulanacak fizik tedavide amaç ödemin azaltılması, tam eklem hareketini kazanmak, tam kas gücünü sağlamak ve tam kas fonksiyonunu sağlamaktır. Masaj, mobilizasyon gibi yöntemler adezyonları çözer  ve tendon kılıflarının uyarılmasını sağlar. Elektroterapi ajanlarından TENS, ağrıyı azaltmak için ; faradik akım kas eğitimi ve dolanımı artırmak içi kullanılır. İmmobilizasyon nedeni ile kaybolan eklem hareket açıklığını artırmaya yönelik fizik tedavi tekniklerinden yararlanılır ve sonrasında etkilenen kasların güçlendirmesine yönelik egzersizlere geçilir. Hastalara geç dönem egzersizleri olarak aktif, aktif asistif, pasif egzersizler verilebilir ve bu hastalarda PRE, PNF gibi tekniklerde kullanılabilir.

Bu yazıyı 96.267 kişi okudu

253 yorum

  1. slm hocam 4 ayı once denızde atladım ayağım kırıldı taraka yerınde kırıldı 3 hafta kaldı hale ağrsi bugün gibi ağrisi var geceleri cok ağıryor.
    yetmedi gibi yağan karda buzlamada düştum elımın ust kısmı kırıldı şu an alcıda 3 hafta oldu korkuyorum cıkara mıyorum budamı boyle ağrısı olacak ne yapmam gerekiyor 5o yas dayim

  2. 22 gün önce ayağını kapıya çarptım ve o gün akşama doğru fark ettim ki morarmış sonra krem falan sürüp sardım çok ağrımıştı zaten o gün ertesi güne şişlik gitti öbür gün akşamı sol ayağımın serçe parmağı çok şişti rengi de değişti yine sardım ertesi güne geçti okula falan da gidiyorum ağrıyor ama yapacak bir şey yoktu sora 6.güni hastaneye gittim çatlak var dedi krem verdi ve kırığa çevirebilir dedi kullanıyorum kremi ama bir faydası yok 2 Hafta geçti ve parmağımın bir kısmı mora yakın biraz da kahverengi gibi bir renk şişlik var ve önceye göre çok daha fazla ağrıyor yeniden hastaneye gittim doktor yeni röntgen çekmek şurada dursun bakmadı bile parmağıma eski röntgene baktı ve bir şeyin yok dedi doku zedelenmesidir krem dedi kısaca anlaşamadık doktorla annem de sinirlendi ve hastaneye götürmüyor şimdi beni ne yapmalıyım ağrı nasıl geçer parmağım yamuk duruyor diğerine göre

  3. 22 gün önce ayağını kapıya çarptım ve o gün akşama doğru fark ettim ki morarmış sonra krem falan sürüp sardım çok ağrımıştı zaten o gün ertesi güne şişlik gitti öbür gün akşamı sol ayağımın seçenek parmağı çok şişti rengi de değişti yine sardım ertesi güne geçti okula falan da gidiyorum ağrıyor ama yapacak bir şey yoktu sora 6.güni hastaneye gittim çatlak var dedi krem verdi ve kırığa çevirebilir dedi kullanıyorum kremi ama bir faydası yok 2 Hafta geçti ve parmağımın bir kısmı mora yakın biraz da kahverengi gibi bir renk şişlik var ve önceye göre çok daha fazla ağrıyor yeniden hastaneye gittim doktor yeni röntgen çekmek şurada dursun bakmadı bile parmağıma eski röntgene baktı ve bir şeyin yok dedi doku zedelenmesidir krem dedi kısaca anlaşamadık doktorla annem de sinirlendi ve hastaneye götürmüyor şimdi beni ne yapmalıyım ağrı nasıl geçer parmağım yamuk duruyor diğerine göre

  4. Hocam 3,5 ay önce trafik kazası sonucu L1 burst kırığı ve asetabulum kırığım oldu,ameliyatla platin takıldı.15 gün önce doktor kaynama tamam, tam yük verebilirsin dedi,ama ben ne kadar zorlasamda tam yük veremiyorum ve desteksiz yürüyemiyorum. Desteksiz yúrüyebilecekmiyim çok endişeleniyorum.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Required fields are marked *

*